Agronet.uz
  • ЯНГИЛИКЛАР
  • АСАЛАРИЧИЛИК
  • БАЛИҚЧИЛИК
  • БОҒДОРЧИЛИК
    • ГУЛЧИЛИК
  • ДЕҲҚОНЧИЛИК
  • ПАРРАНДАЧИЛИК
  • ЧОРВАЧИЛИК
  • НАРХ-НАВО
  • Лойиҳа ҳақида
  • Об-ҳаво
  • Китоблар
    • Деҳқончилик тармоғи бўйича китоблар
    • Асаларичилик тармоғи бўйича китоблар
  • Газета ва журналлар
    • «Ўзбекистон қишлоқ ва сув хўжалиги» журнали
    • «Агротехника дунёси» журнали
  • Қизиқарли видеолавҳалар
  • ФОЙДАЛИ
  • Бўш иш ўринлари

Agronet.uz

  • ЯНГИЛИКЛАР
  • АСАЛАРИЧИЛИК
  • БАЛИҚЧИЛИК
  • БОҒДОРЧИЛИК
    • ГУЛЧИЛИК
  • ДЕҲҚОНЧИЛИК
  • ПАРРАНДАЧИЛИК
  • ЧОРВАЧИЛИК
  • НАРХ-НАВО
АСАЛАРИЧИЛИК

Асаларининг Европа чириш касаллиги қандай тарқалади

Муаллиф Агроном 15.09.2018
Асаларининг Европа чириш касаллиги қандай тарқалади

Европа чириши юқумли касаллик бўлиб, аввало, очиқ сўнгра ёпиқ наслда бўлади. Касаллик асосан, асаларининг тухумдан чиққан наслини шикастлантиради. Эркак ари наслини камроқ зарарлантиради. Касалланиш личинкалар тухумдан чиққандан кейин 3-4 куни бошланади. Касалликнинг келиб чиқишига ҳавонинг булутли, намли бўлиши, арихонанинг совуқда қолиши, озиқнинг етарли бўлмаслиги ва шунга ўхшаш асалари оиласини кучсизлантирадиган омиллар сабаб бўлади. Касалликни қўзғатувчи стрептококклар пергада бутун қиш давомида сақланиб қолиши мумкин.

Мум инлар ва асалда еса бутун йил мобайнида сақланади. Одатда, мум инларни эритиб олиш вақтида стрептококклар ҳалок бўлади. Дезинфексия қиладиган воситалар стрептококкларни бўғади. Жумладан формалин буғи 30 дақиқадан кейин, 4% ли формалин буғи эритмаси 1 соатдан кейин, 2% ли хинозол эритмаси 10 дақиқадан кейин касал қўзғатувчисини қириб юборади.

Касалликнинг тарқалиш йўллари

Касал асалари оилалари асосий касаллик тарқатувчи манба ҳисобланади. Чунки бундай оилада плутон стрептококклари асаларида, асалда ва мум инларда бўлади. Оила ичида касалликни ёш асаларилар тарқатади. Буларнинг организмида чириш касалининг қўзғатувчилари кўпая олмайди, шунинг учун ҳам ёш асаларилар касал бўлмайди.

Улар ўлик личинкаларни чиқариб ташлаётганда, инларни тозалаётганда, оғзи ва бошқа органларини микроб уруғлари билан булғайди. Сўнг микробларни бутун арихона бўйлаб тарқатади, асал ва пергага ҳам юқтиради.

Личинкалар захарланган асал ҳамда перга билан озиқланади. Она асалари Европа чириш касалини ўзининг наслига юқтиради. Касаллик бир оиладан иккинчи оилага ўғри-ишчи асаларилар, эркак арилар, умумий сув идиши орқали, ром алмаштириш вақтида ўтиши мумкин. Ветеринария-санитария қоидаларига риоя қилмаслик, яъни касал ва соғлом оила билан ишлашда бир асбоб, бир кийимдан фойдаланиш касаллик тарқалишига сабаб бўлади.

Касалликнинг кечиши

Европа чириши баҳорда ва ёзнинг биринчи ярмида кўпроқ учрайди. Кузга бориб личинкаларнинг касал бўлиши камаяди. Касалликни қўзғатувчи микроб озиқ билан личинка ичагида тез кўпаяди, ичакни ва кейинчалик бутун организмни емиради.

Касалликнинг бошланишида мум инларнинг иккала томонида айрим касалланган личинкаларни учратиш мумкин. Агар асаларилар инларни қалин ўраб олган бўлса, заҳарланган личинкаларни сезмай қолиш мумкин. Шунинг учун ромларни текширганда личинкаларни яхшилаб кузатиш керак.

Касаллик кучайиши билан касал личинкалар ромларда кўп миқдорда учрайди. Личинкалар зарарлангандан 2 кун ўтгандаёқ сарғая бошлайди. Кейинчалик асалари насли ола-була рангга киради. Чунки уяда соғлом личинкалардан ташқари касалланган, ўлган ва қуриб қолганлари бўлади.

Касаллик белгилари

Европа чириш касали личинка танасининг формаси, ранги ўзгаришидан, уларнинг мум катакда жойлашиш ҳолатидан бошланади. Соғлом личинкалар оқ-садаф рангли, эластик бўлиб, мум катак тагида ҳалқасимон ўралиб ётади.

Европа чириш касали билан зарарланган личинкалар эса ранги сариқ бўлиб, эластиклиги йўқолади, сўлғин кўринади. Ўлган личинкалар аввало сариқ, сўнгра қуриб қорамтир ранга киради. Касаллик белгилари лабораторияда патологик ўрганиш натижасида аниқланади.

Манба: “Асалари – фойда бари” қўлланмаси, С. Мамасотийев, Н Ҳошимов

1
Facebook Twitter Google + Pinterest

Ўхшаш мақолалар

Асалари нектарни қандай қилиб асалга айлантиради?

09.03.2018

Асаларичиликда апрель ойида бажариладиган ишлар

03.04.2020

Ёш она арили кичик оилаларни қишлашга тайёрлаш

24.11.2019

Асаларилар кўчга чиқишининг олдини олиш

20.04.2020

Асалари муми ҳақида нималарни биласиз?

07.03.2018

Тошкентда асал ярмаркаси ташкил этилади

16.10.2018

Асаларичиликда март ойида бажариладиган ишлар

02.03.2020

Асалари чаққанда қандай ҳаракат қилиш керак?

06.06.2020

Асални тозалаш ва навларга ажратиш

16.03.2018

Асаларичиликда июль ойида бажариладиган ишлар

25.07.2020

БИЗНИ КУЗАТИБ БОРИНГ!

Facebook

Бўш иш ўринлари

Promotion Image

Агроном ишга олинади

КАЛИТ СЎЗЛАР

анор асал асалари балиқ бедана бодом бодринг бройлер бузоқ буқа боқиш гилос иссиқхона карам картошка курка кўкат лавлаги лимон маккажўхори мандарин нок олма от пахта помидор сабзи саримсоқ сигир тарвуз товуқ трактор туя туяқуш узум хурмо шафтоли шоли эчки ўрдак ғоз қовун қорамол қулупнай қуён қўй

СОҲАДАГИ СЎНГГИ ЯНГИЛИКЛАР

  • “Фермерлар мактаби”нинг 3-мавсумига қабул эълон қилинди

    17.09.2021
  • 2021 йилги пахта терими нархлари белгиланди

    17.09.2021
  • Давлатимиз раҳбари Андижон вилояти Пахтаобод туманидаги инновацион иссиқхонани кўздан кечирди

    17.06.2021
  • Тошкентда «AgroWorld Uzbekistan 2021» кўргазмаси бўлиб ўтади

    01.06.2021

ЛОЙИҲА ҲАКИДА

Agronet.uz интернет порталида қишлоқ хўжалиги соҳасидаги муҳим янгиликлар ва фойдали мақолалар ёритиб борилади.

Facebook Youtube Telegram RSS

Ушбу сайт материалларидан  фойдаланилганда, agronet.uz актив ҳаволаси (линк) берилиши шарт.

ЭНГ КЎП ЎҚИЛГАН МАҚОЛАЛАР

  • 1

    Беда экиш ва парваришлаш бўйича тавсиялар

    18.05.2020
  • 2

    Республикамизда етиштириладиган қовун навлари

    12.01.2019
  • 3

    Лавлаги етиштириш бўйича тавсиялар

    22.07.2018

Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги

2022 йил 3 сон Март


БАРЧА ЖУРНАЛЛАР

Agronet © 2018-2023. Developed by Fenx.