Заанен зотли эчкилар Швейцариянинг Заанен водийсида, бундан тахминан 500 йил олдин маҳаллий эчкилардан селекция қилиш натижасида яратилган. Швейцарияликлар тарафидан яратилган кўплаб сут берувчи эчкилар ичида Заанен эчкилари энг яхшилари ҳисобланади. Европада Заанен эчкилари 1893 йилдан бошлаб тарқала бошлаган.
Одатда, Заанен эчкилари оқ рангда бўлишади, кам ҳолларда оқ-сариқ вакиллари ҳам учраб туради. Эчкилар йирик, бақувват, кенг ва узун гавдага эга. Яғрин баландлиги 75-90 см га етади. Калласи ўртача катталикда, одатда, шохсиз, лекин шохлари борлари ҳам учраб туради. Пешонаси кенг, қулоқлари кичкина, шохларга ўхшаш кўринишда бўлади. Бўйи баланд, бўйнининг паст тарафида балдоғлар учраб туради. Кўкраги катта ва кенг, елини катта ва яхши ривожланган, шар кўринишида бўлади. Суяклари бақувват ва бежирим, оёқлари тўғри, туёғи бақувват, мускуллари яхши ривожланган бўлади. Жуни қисқа ва қалин тусга эга бўлади.
Хусусиятлари:
- Асосий устунлиги- юқори сут маҳсулдорлиги;
- Эчкилар инжиқ эмаслиги, мослашувчанлиги билан ажралиб туради;
- Характери юмшоқ;
- Заанен эчкиларида, бошқа эчкиларга хос ёқимсиз ҳид йўқ.
Маҳсулдорлиги:
- Вояга етган урғочи эчки вазни — 55-58 кг;
- Эркак эчкилар – 65-85 кг;
- Айрим ҳолларда 90-110 кг гача;
- Эчкилар бир туғишда 2-3 та болалайди;
- Улоқчалар туғилганда 3-5 кг вазнга эга бўлади;
- 12 ойда 40-50 кг вазнга эга бўлади;
- Йиллик маҳсулдорлиги 800-1200 кг, кунлик ўртача сут соғими 4-8 кг ни ташкил қилади;
- Сут ёғлилиги 3,5-4% га тенг;
- Сути мазали, ҳидсиз ва калорияли;
Эчкилар териси юқори сифатга эга, ундан замш, лайка, шевро ясалади.
Заанен эчкилари сут ишлаб чиқаришда энг яхши кўрсаткичларга эга бўлган, энг кўп сут берадиган зот ҳисобланади. Бундан ташқари, бу зот ўсиши ва сут рентабеллиги ўртасидаги аниқ алоқага эга. Заанен зотли эчкининг яғрин ва кўкрак қафаси чуқурлиги ҳамда баландлиги ошиши билан ўртача сут соғиб олишнинг ортиши кузатилади. Бу хўжаликдаги наслчилик ишларини соддалаштириб, янги ҳайвонларни сотиб олишда ҳамда она эчкилар ва такаларни осонлик билан саралаш имконини беради.
Заанен эчкисининг қайд этилган рекорд сут соғини 3507 кг га тенг.
Манба: agromart.uz веб-сайти, Хабибулло Хамдамов, ЕХХТ Ветеринария ва чорвачилик бўйича консультанти
[print-me]
