Agronet.uz
  • ЯНГИЛИКЛАР
  • АСАЛАРИЧИЛИК
  • БАЛИҚЧИЛИК
  • БОҒДОРЧИЛИК
    • ГУЛЧИЛИК
  • ДЕҲҚОНЧИЛИК
  • ПАРРАНДАЧИЛИК
  • ЧОРВАЧИЛИК
  • НАРХ-НАВО
  • Лойиҳа ҳақида
  • Об-ҳаво
  • Китоблар
    • Деҳқончилик тармоғи бўйича китоблар
    • Асаларичилик тармоғи бўйича китоблар
  • Газета ва журналлар
    • «Ўзбекистон қишлоқ ва сув хўжалиги» журнали
    • «Агротехника дунёси» журнали
  • Қизиқарли видеолавҳалар
  • ФОЙДАЛИ
  • Бўш иш ўринлари

Agronet.uz

  • ЯНГИЛИКЛАР
  • АСАЛАРИЧИЛИК
  • БАЛИҚЧИЛИК
  • БОҒДОРЧИЛИК
    • ГУЛЧИЛИК
  • ДЕҲҚОНЧИЛИК
  • ПАРРАНДАЧИЛИК
  • ЧОРВАЧИЛИК
  • НАРХ-НАВО
БОҒДОРЧИЛИК

Токларни кесиш муддатлари, техникаси ва усуллари

Муаллиф Агроном 03.04.2019
Токларни кесиш муддатлари, техникаси ва усуллари

Ток ўтқазилгандан кейинги дастлабки йилларда бир йиллик новдалар кесиб, муайян туп учун қабул қилинган шакл ҳосил қилинади. Cўнгра кейинги йилларда, бир йиллик новдаларни кесиб ташлаб ва қисқартириб, шунингдек кераксиз кўп йиллик шохларни кесиб ташлаб, бу шакл ток тупининг бутун ҳаёти давомида сақланади. Кесиш ток тупининг ер устки қисми билан унинг илдиз тизими ўртасида тўғри нисбат бўлишига эришилади. Кесишда ток тупида маълум миқдорда куртак қолдириб, ҳосил бериши ва ўсиш даражаси тартибга солинади.

Токни кесиш узумларни парвариш қилишни: кўмиш, боғлаш, ҳомток қилишни осонлаштиради. Шунингдек ҳосилдорликни камайтирмаган ҳолда уни ёшартириш имконини беради.

Токнинг ҳаётида ёшининг 3 та асосий: вегетатив масса тўпланиши, тўлиқ ҳосил бериши ва ҳаёт фаолиятининг аста-секин сўниш даври бор. Шу даврлага мувофиқ равишда ток кесишнинг вазифалари ҳам ўзгаради. Масалан, ёшлик даврида ток тупини ташкил қилиш учун кесилади. Ҳосил бериш даврида юқори ва сифатли ҳосил олиш учун кесилади ва табиий қариш даврида ёшартириш учун кесилади.

Ўзбекистон шароитида кўмиладиган токлар бир йиллик новдалари пишиб, кўмишдан олдин кузда кесилади. Кўмилмайдиган токлар эса эрта баҳорда шира харакати бошланишидан олдин кесилади. Турли навларнинг ҳосил бершидаги ҳусусиятларини, шунингдек жойнинг табиий шароитини ва агротехника даражасини ҳисобга олиб, новдалар калта, ўртача узун ва узун кесилади. Калта кесишда 2-4 тагача, ўртача кесишда 8-10 та, узун кесишда эса 15-20 тагача куртак қолдирилади.

Кесиш узунлигини белгилашда тупдаги куртакларнинг умумий сони, шунингдек токдан олинадиган ва мўлжалланган ҳосил ҳисобга олинади. Тупларнинг куртак юки деганда кесишда туп ва гектар ҳисобига қолдириладиган куртакларнинг умумий сони, новда юки деганда ортиқча яшил (хом) новдалар олиб ташлангандан кейин туп ва гектар ҳисобига қолдирилган новдаларнинг ўртача сони тушунилади. Кесиш вақтида куртаклар ва юлиб ташлашда мева берадиган новдалар қанча кўп қолдирилса узумдан шунча кўп ҳосил олишга катта имконият туғилади.

Токлар ўткир ток қайчиси (секатор) ва боғ арра ёрдамида кесилади.

Кесаётганда ток қайчининг пичоғи новданинг қолдирилаётган томонида туриши, чап қўл эса новданинг олиб ташланаётган қисмини ушлаб, бир оз занглар, қуруқ кундалар арралаб ташланади. Кесилган жой боғ пичоғи ёки ток қайчи билан тозаланади.

Кесиш қоидаси Ризамат Мусамухамедов тавсия қилган схема асосида бажарилади. Асосий зангни ўз вақтида алмаштириш учун тупнинг асосида ривожланаётган новдалар тайёрланади. Улар дастлаб бир-иккита куртак қолдириб кесилади. Келгуси йили энг кучли новдалар 10-12 та куртак қолдириб биринчи симгача кесилади. Улардан янги занг тўлиқ ҳосил бўлгандан кейин эски новда туп асосидан арралаб ташланади.

Токнинг яшил қисмлари билан олиб бориладиган ишлар токка бевосита таъсир кўрсатиш усули ҳисобланади. Бу ишлар баҳор-ёз вақтида, ҳаёт фаолияти жадаллашган даврда бажарилади ва тупнинг ўсиши, озиқланиши ҳамда ҳосил беришга, унинг айрим қисмларига озиқ моддаларнинг тақсимланишига ва бошқа физиологик ҳолатларга таъсир этиб, тартибга солади.

Манба: «Узумчилик», Т.Э.Остонақулов, С.Х.Нарзиева, Э.И.Ҳамдамова

[print-me]

узум
3
Facebook Twitter Google + Pinterest

Ўхшаш мақолалар

Ток кўчатлари қандай тайёрланади?

31.08.2018

Боғ ва токзорларда июнь ойида бажариладиган агротехник тадбирлар

10.06.2019

Ҳурмо қачон мўл ҳосил беради?

21.02.2019

Тут дарахтларини парваришлаш

05.10.2018

Бодом кўчатларини экиш ва парваришлаш

27.04.2020

Токни халқалашнинг узумга фойдаси

27.02.2019

Ўзбекистонда етиштириладиган анор навлари

22.11.2018

Экинларни дорилаш учун фойдаланиладиган пуркагич турлари

29.01.2019

Японияликлар Булоқбоши майизига харидор

12.12.2019

Иссиқхонада лимон кўчати қандай экилади?

12.03.2020

БИЗНИ КУЗАТИБ БОРИНГ!

Facebook

Бўш иш ўринлари

Promotion Image

Агроном ишга олинади

КАЛИТ СЎЗЛАР

анор асал асалари балиқ бедана бодом бодринг бройлер бузоқ буқа боқиш гилос иссиқхона карам картошка курка кўкат лавлаги лимон маккажўхори мандарин нок олма от пахта помидор сабзи саримсоқ сигир тарвуз товуқ трактор туя туяқуш узум хурмо шафтоли шоли эчки ўрдак ғоз қовун қорамол қулупнай қуён қўй

СОҲАДАГИ СЎНГГИ ЯНГИЛИКЛАР

  • “Фермерлар мактаби”нинг 3-мавсумига қабул эълон қилинди

    17.09.2021
  • 2021 йилги пахта терими нархлари белгиланди

    17.09.2021
  • Давлатимиз раҳбари Андижон вилояти Пахтаобод туманидаги инновацион иссиқхонани кўздан кечирди

    17.06.2021
  • Тошкентда «AgroWorld Uzbekistan 2021» кўргазмаси бўлиб ўтади

    01.06.2021

ЛОЙИҲА ҲАКИДА

Agronet.uz интернет порталида қишлоқ хўжалиги соҳасидаги муҳим янгиликлар ва фойдали мақолалар ёритиб борилади.

Facebook Youtube Telegram RSS

Ушбу сайт материалларидан  фойдаланилганда, agronet.uz актив ҳаволаси (линк) берилиши шарт.

ЭНГ КЎП ЎҚИЛГАН МАҚОЛАЛАР

  • 1

    Беда экиш ва парваришлаш бўйича тавсиялар

    18.05.2020
  • 2

    Республикамизда етиштириладиган қовун навлари

    12.01.2019
  • 3

    Лавлаги етиштириш бўйича тавсиялар

    22.07.2018

Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги

2022 йил 3 сон Март


БАРЧА ЖУРНАЛЛАР

Agronet © 2018-2023. Developed by Fenx.