Agronet.uz
  • ЯНГИЛИКЛАР
  • АСАЛАРИЧИЛИК
  • БАЛИҚЧИЛИК
  • БОҒДОРЧИЛИК
    • ГУЛЧИЛИК
  • ДЕҲҚОНЧИЛИК
  • ПАРРАНДАЧИЛИК
  • ЧОРВАЧИЛИК
  • НАРХ-НАВО
  • Лойиҳа ҳақида
  • Об-ҳаво
  • Китоблар
    • Деҳқончилик тармоғи бўйича китоблар
    • Асаларичилик тармоғи бўйича китоблар
  • Газета ва журналлар
    • «Ўзбекистон қишлоқ ва сув хўжалиги» журнали
    • «Агротехника дунёси» журнали
  • Қизиқарли видеолавҳалар
  • ФОЙДАЛИ
  • Бўш иш ўринлари

Agronet.uz

  • ЯНГИЛИКЛАР
  • АСАЛАРИЧИЛИК
  • БАЛИҚЧИЛИК
  • БОҒДОРЧИЛИК
    • ГУЛЧИЛИК
  • ДЕҲҚОНЧИЛИК
  • ПАРРАНДАЧИЛИК
  • ЧОРВАЧИЛИК
  • НАРХ-НАВО
ЧОРВАЧИЛИК

Отларни боқиш ва кўпайтириш бўйича тавсиялар

Муаллиф Агроном 08.04.2020
Отларни боқиш ва кўпайтириш бўйича тавсиялар

От уй ҳайвони ҳисобланиб, инсонлар ундан транспорт ва хўжалик ишларида ҳамда спорт ўйинларида фойдаланиб келадилар. Бундан ташқари от гўшти ва сути озиқ-овқат маҳсулоти сифатида истеъмол қилинади. Тўйимлилиги, калорияси юқори бўлган от гўштидан турли хил лаззатли маҳсулотлар: қази, қарта, қуритилган гўшт, консерва, колбаса ҳамда таомлар тайёрланади. Шунингдек, от гўштидан тайёрланадиган қимиз аҳолининг энг фойдали ва шифобахш ичимликлардан ҳисобланади. У бир қатор касалликлар: сил, ошқозон-ичак ва бошқа касалликларни даволашда салмоқли ўрин эгаллайди.

Отларнинг биологик хусусиятларидан энг муҳими — уларни йил давомида яйловларда боқиш мумкин. Отлар серҳаракат, касалликларга чидамли, ташқи муҳит шароитига тез мосланувчи бўлади. Уларнинг физиологик етилувчанлиги 12-15 ой бўлиб, буғозлик даври 11 ойни ташкил этади. Айрим ҳолларда юқори сифатли, ҳаётчан биялардан 25-30 йил фойдаланиш мумкин. Лекин биялардан 6-15 ёшлигида энг сифатли қулун олинади.

Отлар уларни боқиш биологик хусусиятларига кўра бошқа турдаги чорва молларидан фарқ қилади. Уларнинг ошқозони содда тузилишига эга бўлиб, ҳажми жиҳатидан қорамолникига қараганда 7-8 марта кичикдир. Отларнинг ичаклари ҳам анча калта бўлади. Шунга кўра отларнинг асосий озиғи беда, пичан, ем, кунжара, серсув ва ширали озиқлар ҳисобланади. Ош тузи эса улар истаганича берилади.

Отларга кечқурун кўпроқ дағал озиқ берилади. Озиқлантиришда олдин дағал озиқ, сўнг ем ва яна дағал озиқ берилади. Суткасига 3-4 марта суғорилади. Терлаб турган отларни бир оз дам олиб бўлгач, суғориш мумкин.

Айғирлар рационига бияларни қочириш даврида 5 кг сут, 3-5 дона тухум, 0-03 кг гўшт-суяк унини киритиш тавсия қилинади. Агар айғирнинг тирик вазни 500 кг атрофида бўлса, у ҳолда унга суткасига 6-8 кг беда пичани, 6 кг ем ёки омихта озиқ бериш маъқул кўрилади. Айрим вақтларда 500-600 г дон майсаси бериш ҳам фойдалидир. Ёз ойларида беда пичани ўрнига 15-25 кг атрофида янги ўриб келтирилган кўк беда бериш мумкин. Қочириш кампанияси тугагач, уларнинг расионидан сут, гўшт-суяк уни ва тухум чиқариб ташланади ва 3 кг атрофида силос бериб турилади.

Буғоз ва эмизикли бияларни боқиш учун дастлаб уларнинг тирик вазни, ёши, ориқ-семизлиги ва физиологик ҳолати ҳисобга олинади.

Бунда уларнинг 100 кг тирик вазни ҳисобига ўртача 2-3 кг беда пичани, 0-0,8 кг омихта ем, 40% сули, 35% арпа, 25% маккажўхори, 0,1-0,2 кг кунжара, 1-1,5 кг сабзи ёки хашаки лавлаги, 0,5-1 кг силос бериш фойдали ҳисобланади.

Буғоз бияларга буғозлигининг сўнги ойида силос ва беда пичани берилмайди, хашак ва серсув озиқ миқдори бир оз камайтирилади. Уни ҳисобига 30-60 г дан суткасига бўр ва бошқа минерал қўшимчалар берилади. Совуқ сув ичириш ман этилади. Очиқ ҳавода яйратиб турилади.

Ёш айғир ва биялар 12-18 ойлигида жинсий балоғатга етишади. Лекин бу вақтда уларни урчитиш ёки ана шу мақсадда фойдаланиш мутлақо ярамайди. Акс ҳолда, улар ўсишдан тўхтайди, нимжон ва кичик вазнли қулун беради. Шуларни ҳисобга олган ҳолда биялар ва айғирлар 3 ёшга тўлгунча урчитишга қўйилмайди.

Маълумки, йилқилар асосан яйловларда боқилади ва кўпайтирилади. Бинобарин, республикамизнинг табиий яйловлари оз бўлганлиги учун отлар подаси кўпроқ тоғли зоналарда кўпайтирилади.

Ўзбекистонда йилқилардан асосан 3 хил мақсад учун, яъни спорт ишларида, гўшт ва қимиз йўналишида фойдаланилади. Кейинги йилларда бир қатор вилоятларда, жумладан Қашқадарё, Сурхондарё, Самарқанд, Жиззах, Сирдарё ва Қорақалпоғистон Республикасида йилқиларни кўпайтириш тадбирлари кўрилмоқда.

Манба: «Чорвачилик ва паррандачилик асослари» М.З.Муртозаев, А.А.Кушаков, Т.А.Алибоев

[print-me]

от
4
Facebook Twitter Google + Pinterest

Ўхшаш мақолалар

Қурбонлик қилиш қоидалари

21.08.2018

Қорамолларнинг симментал зоти хусусиятлари

08.01.2020

Қўйларнинг бахорги қирқимини ташкил этиш ва ўтказиш

04.03.2020

Ёз фаслида чорва молларини касалликлардан асраш

08.06.2020

Чорва моллари боқиш

04.03.2018

Чорва моллари экинзорга тушса қандай жазо тайинланади?

23.01.2019

Сигирларнинг голланд зоти ва унинг тарқалиши

18.02.2020

Йилқичилик фермаларида отларни парвариш қилиш

12.08.2018

Сигирлар сут маҳсулдорлиги нималарга боғлиқ?

08.06.2020

Ўзбекистонда кўпайтириладиган от зотлари

26.12.2019

БИЗНИ КУЗАТИБ БОРИНГ!

Facebook

Бўш иш ўринлари

Promotion Image

Агроном ишга олинади

КАЛИТ СЎЗЛАР

анор асал асалари балиқ бедана бодом бодринг бройлер бузоқ буқа боқиш гилос иссиқхона карам картошка курка кўкат лавлаги лимон маккажўхори мандарин нок олма от пахта помидор сабзи саримсоқ сигир тарвуз товуқ трактор туя туяқуш узум хурмо шафтоли шоли эчки ўрдак ғоз қовун қорамол қулупнай қуён қўй

СОҲАДАГИ СЎНГГИ ЯНГИЛИКЛАР

  • “Фермерлар мактаби”нинг 3-мавсумига қабул эълон қилинди

    17.09.2021
  • 2021 йилги пахта терими нархлари белгиланди

    17.09.2021
  • Давлатимиз раҳбари Андижон вилояти Пахтаобод туманидаги инновацион иссиқхонани кўздан кечирди

    17.06.2021
  • Тошкентда «AgroWorld Uzbekistan 2021» кўргазмаси бўлиб ўтади

    01.06.2021

ЛОЙИҲА ҲАКИДА

Agronet.uz интернет порталида қишлоқ хўжалиги соҳасидаги муҳим янгиликлар ва фойдали мақолалар ёритиб борилади.

Facebook Youtube Telegram RSS

Ушбу сайт материалларидан  фойдаланилганда, agronet.uz актив ҳаволаси (линк) берилиши шарт.

ЭНГ КЎП ЎҚИЛГАН МАҚОЛАЛАР

  • 1

    Беда экиш ва парваришлаш бўйича тавсиялар

    18.05.2020
  • 2

    Республикамизда етиштириладиган қовун навлари

    12.01.2019
  • 3

    Лавлаги етиштириш бўйича тавсиялар

    22.07.2018

Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги

2022 йил 3 сон Март


БАРЧА ЖУРНАЛЛАР

Agronet © 2018-2023. Developed by Fenx.