Agronet.uz
  • ЯНГИЛИКЛАР
  • АСАЛАРИЧИЛИК
  • БАЛИҚЧИЛИК
  • БОҒДОРЧИЛИК
    • ГУЛЧИЛИК
  • ДЕҲҚОНЧИЛИК
  • ПАРРАНДАЧИЛИК
  • ЧОРВАЧИЛИК
  • НАРХ-НАВО
  • Лойиҳа ҳақида
  • Об-ҳаво
  • Китоблар
    • Деҳқончилик тармоғи бўйича китоблар
    • Асаларичилик тармоғи бўйича китоблар
  • Газета ва журналлар
    • «Ўзбекистон қишлоқ ва сув хўжалиги» журнали
    • «Агротехника дунёси» журнали
  • Қизиқарли видеолавҳалар
  • ФОЙДАЛИ
  • Бўш иш ўринлари

Agronet.uz

  • ЯНГИЛИКЛАР
  • АСАЛАРИЧИЛИК
  • БАЛИҚЧИЛИК
  • БОҒДОРЧИЛИК
    • ГУЛЧИЛИК
  • ДЕҲҚОНЧИЛИК
  • ПАРРАНДАЧИЛИК
  • ЧОРВАЧИЛИК
  • НАРХ-НАВО
БОҒДОРЧИЛИК

Сақлаш давомида меваларда кузатиладиган касалликлар

Муаллиф Агроном 06.12.2019
Сақлаш давомида меваларда кузатиладиган касалликлар

Кузда териб олинган олма ва нок мевалари одатда 6-10 ойгача сақланади. Бу вақт ичида уларни 100 тадан кўпроқ микроорганизм турлари зарарлаши ва ҳосилнинг анча қисмини нобуд қилиши мумкин.

Олма, нок ва беҳи меваларининг кўк моғор касаллиги

Кўк моғор билан зарарланиб чириётган мевалардан зах ҳиди келади. Мева қобиғи оч ёки тўқ жигарранг тус олади. Тўқималар юмшаб, бўтқага ўхшаб қолади, соғлом тўқимадан осон ажралади. Кўп мамлакатларда омборхоналарда мевалар совуқда (0-4°C) ёки назорат остидаги шароитда (0-4°C), 1-3% кислород ва 8% дан кам карбонат ангидрид сақланади. Назорат остидаги шароит қўлланиладиган омборхоналарда кўк моғор меваларда кам (~1% да) учрайди. Омборхонадан ташқарига олиб чиқарилган мева устида олдин замбуруғнинг оқ тусли мицелийси, кейин мицелий, конидиофора ва конидияларидан ташкил топган кўкиш-яшил моғор ҳосил бўлади.

Меваларнинг кулранг моғор касаллиги

Бу касаллик омборхоналарда сақланаётган нокнинг энг муҳим, олмада эса, кўк моғордан кейин 2- ўриндаги касаллиги ҳисобланади. Зарарланган мева устида четлари ноаниқ, туси тўқсариқдан оч-жигарранггача бўлган доғлар ривожланади. Улар вақт ўтиши билан ўсади, жигарранг ёки тўқ-қўнғир тус олади. Нокнинг яшил меваларида сув шимганга ўхшаш кулранг-яшил, кейин қўнғир тус олувчи доғлар пайдо бўлади. Ҳали пишиб етилмаган олма ва нок меваларининг чириган қисмлари қаттиқ бўлиб, соғлом қисмидан осон ажралмайди, улар кейинчалик юмшайди. Бутунлай чириган мевалар қайноқ сувда пишгандай тус олади ва улардан шароб ҳиди келади. Юқори намликда чириётган мевалар устида оқ ёки кулранг-оқ моғор ривожланади. Конидиялар пайдо бўлгач, моғор кулранг тус олади.

Олма ва нок меваларининг альтернариоз чириши

Касаллик олма ва нок меваларида дунёнинг барча мамлакатларида тарқалган, аммо кам учрайди. Унинг аҳамияти меваларга кўк ва кулранг моғорга қарши бензимидазол фунгицидларидан биронтаси билан ишлов берган ҳолларда ошади. Зарарланган мева пўстида думалоқ, жигарранг ёки қора, қаттиқ, қуруқ яралар пайдо бўлади. Кейинчалик зарарланган жойлар ғовак бўлиб қолади. Мева этида қора, узун доғлар ривожланади. Нам шароитда яралар устида қора моғор ҳосил бўлади. Совуқ шароитда яралар секин ўсади ва 5 ойдан сўнг уларнинг диаметри 2,5 см гача етади. Замбуруғ космополит бўлиб, ҳар хил субстратларда Ўзбекистонда ҳам кенг тарқалган. Аммо мевалардан ажратиб олингани ҳақида хабарлар мавжуд эмас.

Олма ва нок меваларининг мукороз чириши

Касаллик олма ва нокда кўк ва кулранг моғорга нисбатан кам учрайди. Зарарланган тўқима юмшайди, оч-жигарранг тус олади, 0 С ҳароратда 2 ой ичида мева бутунлай чирийди. Мевадан ичида споралари мавжуд бўлган суюқлик оқади. Омборхоналарда касаллик нок ва олмадан олмага ўтмайди, аммо нокка ўтади. Ўзбекистонда меваларда қайд этилмаган, аммо учраши тахмин қилинади.

Йиғиб олинган меваларнинг касалликлари билан кураш чоралари
  • меваларни териб олишдан олдин дарахтларга таркибида бензимидазол бўлган билан бирор фунгицид ёки бензимидазолли фунгицидга дифениламин қўшиб пуркаш;
  • меваларни териш, яшикларга жойлаш ва омборхонага ташиш пайтида механик жароҳатлардан асраш;
  • териб олинган меваларни дарҳол рефрижераторларда совитиш (жуда муҳим);
  • мева қўйишдан олдин омборхоналарнинг девори, шипи, поллари ва полкаларни пухта дезинфекция қилиш;
  • агар сақлашга қўйиладиган мева олдин ювилса, мева ювиладиган сувга бензимидазол ва дифениламин ёки каптан қўшиш ёхуд меваларни хлорланган ёки илиқ сув билан ювиш;
  • омборхоналарда мевалар совуқ ҳароратда (0°C) ёки назорат остидаги шароитда (0-4°C, 1-3% кислород ва 8% дан кам карбонат ангидрид) сақланишини таъминлаш тавсия қилинади.

Манба: «Мевали ва ёнғоқ мевали дарахтлар, цитрус, резавор мевали буталар ҳамда ток касалликлари ва уларга қарши кураш» Б. А. Ҳасанов, Р.О. Очилов, Р.А. Гулмуродов (2010)

[print-me]

3
Facebook Twitter Google + Pinterest

Ўхшаш мақолалар

Томчилатиб суғориш тизимининг афзалликлари

05.01.2019

Паст бўйли дарахтлар қандай экилади?

30.08.2018

Хурмо меваси навлари

16.08.2018

Павловния дарахти ҳақида маълумот

18.10.2018

Терак экиш ва парваришлаш

07.05.2020

Олма ва нок мевалари қачон яхши сақланади?

03.11.2020

Кузда бажариладиган боғ ишлари

16.10.2020

Калифорния қалқондорининг олма дарахтларига зарари ва унга қарши...

23.04.2020

Яхоб бериш қандай жараён?

15.01.2020

Уй шароитида мандарин етиштириш

05.12.2020

БИЗНИ КУЗАТИБ БОРИНГ!

Facebook

Бўш иш ўринлари

Promotion Image

Агроном ишга олинади

КАЛИТ СЎЗЛАР

анор асал асалари балиқ бедана бодом бодринг бройлер бузоқ буқа боқиш гилос иссиқхона карам картошка курка кўкат лавлаги лимон маккажўхори мандарин нок олма от пахта помидор сабзи саримсоқ сигир тарвуз товуқ трактор туя туяқуш узум хурмо шафтоли шоли эчки ўрдак ғоз қовун қорамол қулупнай қуён қўй

СОҲАДАГИ СЎНГГИ ЯНГИЛИКЛАР

  • “Фермерлар мактаби”нинг 3-мавсумига қабул эълон қилинди

    17.09.2021
  • 2021 йилги пахта терими нархлари белгиланди

    17.09.2021
  • Давлатимиз раҳбари Андижон вилояти Пахтаобод туманидаги инновацион иссиқхонани кўздан кечирди

    17.06.2021
  • Тошкентда «AgroWorld Uzbekistan 2021» кўргазмаси бўлиб ўтади

    01.06.2021

ЛОЙИҲА ҲАКИДА

Agronet.uz интернет порталида қишлоқ хўжалиги соҳасидаги муҳим янгиликлар ва фойдали мақолалар ёритиб борилади.

Facebook Youtube Telegram RSS

Ушбу сайт материалларидан  фойдаланилганда, agronet.uz актив ҳаволаси (линк) берилиши шарт.

ЭНГ КЎП ЎҚИЛГАН МАҚОЛАЛАР

  • 1

    Беда экиш ва парваришлаш бўйича тавсиялар

    18.05.2020
  • 2

    Республикамизда етиштириладиган қовун навлари

    12.01.2019
  • 3

    Лавлаги етиштириш бўйича тавсиялар

    22.07.2018

Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги

2022 йил 3 сон Март


БАРЧА ЖУРНАЛЛАР

Agronet © 2018-2023. Developed by Fenx.