Agronet.uz
  • ЯНГИЛИКЛАР
  • АСАЛАРИЧИЛИК
  • БАЛИҚЧИЛИК
  • БОҒДОРЧИЛИК
    • ГУЛЧИЛИК
  • ДЕҲҚОНЧИЛИК
  • ПАРРАНДАЧИЛИК
  • ЧОРВАЧИЛИК
  • НАРХ-НАВО
  • Лойиҳа ҳақида
  • Об-ҳаво
  • Китоблар
    • Деҳқончилик тармоғи бўйича китоблар
    • Асаларичилик тармоғи бўйича китоблар
  • Газета ва журналлар
    • «Ўзбекистон қишлоқ ва сув хўжалиги» журнали
    • «Агротехника дунёси» журнали
  • Қизиқарли видеолавҳалар
  • ФОЙДАЛИ
  • Бўш иш ўринлари

Agronet.uz

  • ЯНГИЛИКЛАР
  • АСАЛАРИЧИЛИК
  • БАЛИҚЧИЛИК
  • БОҒДОРЧИЛИК
    • ГУЛЧИЛИК
  • ДЕҲҚОНЧИЛИК
  • ПАРРАНДАЧИЛИК
  • ЧОРВАЧИЛИК
  • НАРХ-НАВО
БОҒДОРЧИЛИК

Боғ-токзорларда сентябрда бажариладиган ишлар

Муаллиф Агроном 26.09.2020
Боғ-токзорларда сентябрда бажариладиган ишлар

Жорий йилда мамлакатимиз боғ ва токзорларида кўп мева ва узум ҳосили етиштирилди. Баҳорнинг эрта келиши ҳамда июнь-август ойларида ҳавонинг ҳаддан ташқари юқори исиб кетиши боис боғларимизда ва токзорларимизда мева-узумлар 15-20 кун олдин пиша бошлади. Натижада, ушбу ҳолат айрим вилоятларда фермер хўжаликларини шошириб қўйди. Боғларда мевалар тезлик билан пишганлиги боис, биринчи навбатда, пишиб етилган мевалар кетма-кет терилиб, савдо тармоқларига ва қайта ишлаш саноатига юборилмоқда. Сентябрь ойида мевали боғларда ва токзорларда мавсумий парвариш ишлари, асосан, тугалланган бўлиб, мева ва узум ҳосилини қишга сақлаш учун теришга эътибор қаратиш зарур.

Меваларнинг кечпишар навлари бу йилги шароитда сентябрь ойи бошида пишиб етилиб бўлди. Эндиги вазифа ушбу ҳосилни нест-нобуд қилмасдан териб олишга қаратишдан иборат бўлиши зарур. Бунинг учун теримчиларга мева-узум ҳосилини териш техникаси тушунтирилиб, улардан ҳосилни сифатли қилиб териш талаб этилади.

Боғларда, энг аввал, ерга тўкилган мевалар териб олинади, кейин дарахтдаги ҳосил узилади. Узилган мева-узумлар товар ҳолатига келтирилади, яъни улар сараланади, катта-кичикликка кўра ажратилади ва яшикларга тахланади. Яшикларга жойланган мева-узум маҳсулотлари транспорт воситаларига ортилиб, сақлашга, қайта ишлашга, сотувга юборилади ёки экспорт қилинади.

Айрим данакли мевалилардан шафтоли ва олхўри меваларининг пишиб етилганлари қуритишга, яъни салқин жойларга, дарахтлар тагига қўйиб, очиқ ҳавода қуритилади.

Қишки олма, нок ва беҳи навларининг асосий қисмини сақлаб, яъни омборхоналарга ҳамда совутгичли омборхоналарга жойлаб, кеч куз ва қиш ойларида экспортга йўналтириш ҳамда аҳоли истеъмоли учун сотувга чиқаришга қаратиш зарур.

Қишки узум навларидан “Пушти тойфи”, “Нимранг”, “Ҳусайни”, “Ризамат” навларининг бир қисмини экспорт қилиб, қолганини сақлашга қўйиш мумкин. Саноатбоп узум навларининг ҳосили қайта ишлаш корхоналарига юборилади.

Ушбу ойда пишган кечки мева-узумнинг бир қисми сақлашга қўйилади. Мева-узум маҳсулотлари ертўлалар, омборлар, оддий ўралар ҳамда совутгичли омборхоналарда сақланади. Мева-узум маҳсулотларини сақлаш учун энг яхши шароит: ҳаво харорати ва намликни доимо аниқ белгиланган даражада ушлаб туриш.

Мевалар етилганда, уларни об-ҳаво қуруқ вақтда, банди билан бирга авайлаб узиш керак. Сақлаш учун терилган мевалар етилиш даражаси бўйича навларга ажратилади ва улар ўлчамлари бўйича саралаб, яшикларга жойланади, 7-8 яшикни устма-уст, омборни шипигача 50-60 см. масофа қолдириб тахланади. Яшикларнинг айрим қаторлари ўртасида ҳаво юриши учун 10 см. тирқиш ва оралиқда юриш учун 60-80 см. ли йўлак қолдирилади.

Олма ва нокни 5-6 ойгача сақлашнинг энг яхши шарт-шароити: ҳаво ҳарорати 0 — 10°C ва нисбий намлик 85-95% бўлиши керак. Албатта, оддий ертўлаларда бундай шароитга эришиш қийин, шунинг учун юқоридаги шароитга яқинлашишга ҳаракат қилиш керак, яъни ҳавони шамоллатиб, сув сепилиб, олтингугурт билан дудлаш ва мева-узумларнинг сифатини кузатиб бориш талаб этилади.

Узум сақланаётганда эҳтиёткорлик билан узилган узум бошларини сояга ёйиб, 1-2 кун мобайнида шамоллатиб сўлитилади. Сўнгра узум бошларини иккитадан бойлаб осиб сақласа бўлади. Ёки узун новдалар билан кесилган узум бошлари новдаси сувли идишга ботириб қўйиб сақланса, натижаси яхши бўлади, яъни узум узоқроқ сақланади.

Мева дарахтларини қишлашга тайёрлаш зарур. Жорий йилнинг июнь-июль ойларида ҳаво-ҳароратининг қаттиқ исиб кетиши боис тупроқда нам анча камайган. Бунинг учун тупроқ қатлами қалин бўлган бўз ва бўз-ўтлоқ ерларга экилган боғларни сентябрь ойи бошида, тупроқ қатлами юпқа бўлган (таги шағалли ерларда) майдонларда сентябрь ойининг охиригача суғориш зарур. Бунда дарахтлар қишга яхши тайёрланади ҳамда улар совуқдан азият чекмайди.

Манба: «Ўзбекистон қишлоқ ва сув хўжалиги» журнали 9-сон 2020 йил, Равшан Абдуллаев, Ҳилола Абдуллаева, Академик М.Мирзаев номидаги БУваВИТИ

[print-me]

узум
1
Facebook Twitter Google + Pinterest

Ўхшаш мақолалар

Ўзбекистондаги кўп экиладиган гилос навлари

13.03.2019

Мевалар пўстлоғи нега дағаллашади?

07.11.2020

Боғларни зараркунандалардан ҳимоялаш

27.03.2020

Лимон етиштириш бўйича тавсиялар

18.03.2018

Қишга мевали дарахтлардан ўтин тайёрлаш

14.10.2018

Ток кўчатлари қандай тайёрланади?

31.08.2018

Маҳаллий ўғитларни ерга солишдан олдин чиритиш керакми?

05.11.2019

Анор дарахтларини ўғитлаш бўйича тавсиялар

24.03.2020

Мевали дарахтларни жойлаштириш усуллари

20.03.2019

Мевали дарахтларни экиш муддатлари

23.02.2019

БИЗНИ КУЗАТИБ БОРИНГ!

Facebook

Бўш иш ўринлари

Promotion Image

Агроном ишга олинади

КАЛИТ СЎЗЛАР

анор асал асалари балиқ бедана бодом бодринг бройлер бузоқ буқа боқиш гилос иссиқхона карам картошка курка кўкат лавлаги лимон маккажўхори мандарин нок олма от пахта помидор сабзи саримсоқ сигир тарвуз товуқ трактор туя туяқуш узум хурмо шафтоли шоли эчки ўрдак ғоз қовун қорамол қулупнай қуён қўй

СОҲАДАГИ СЎНГГИ ЯНГИЛИКЛАР

  • “Фермерлар мактаби”нинг 3-мавсумига қабул эълон қилинди

    17.09.2021
  • 2021 йилги пахта терими нархлари белгиланди

    17.09.2021
  • Давлатимиз раҳбари Андижон вилояти Пахтаобод туманидаги инновацион иссиқхонани кўздан кечирди

    17.06.2021
  • Тошкентда «AgroWorld Uzbekistan 2021» кўргазмаси бўлиб ўтади

    01.06.2021

ЛОЙИҲА ҲАКИДА

Agronet.uz интернет порталида қишлоқ хўжалиги соҳасидаги муҳим янгиликлар ва фойдали мақолалар ёритиб борилади.

Facebook Youtube Telegram RSS

Ушбу сайт материалларидан  фойдаланилганда, agronet.uz актив ҳаволаси (линк) берилиши шарт.

ЭНГ КЎП ЎҚИЛГАН МАҚОЛАЛАР

  • 1

    Беда экиш ва парваришлаш бўйича тавсиялар

    18.05.2020
  • 2

    Республикамизда етиштириладиган қовун навлари

    12.01.2019
  • 3

    Лавлаги етиштириш бўйича тавсиялар

    22.07.2018

Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги

2022 йил 3 сон Март


БАРЧА ЖУРНАЛЛАР

Agronet © 2018-2023. Developed by Fenx.